UWV Marktplaats: houdbaarheidsdatum voorbij?

Kostenbesparing?

Volgens Marc Brugman, directeur van InQuest, een adviesbureau op het gebied van Inkoop, Logisitiek en Operations, wordt het marktplaatsconcept voornamelijk ingezet met het doel om kosten te besparen. “In het huidige economisch klimaat lijkt dit een succes maar bij onvoldoende professionele sturing zal dit achteraf een enorme teleurstelling blijken, omdat de kosten voor beheer hoger zullen uitvallen. De huidige verwachtingen met betrekking tot kostenreductie blijken dan niet reëel”.

Robert Gritter, directeur van Capwell: “We hebben een tijd lang de gunningstarieven gevolgd, en voor die tarieven kunnen wij ook gewoon leveren”. Volgens Len de Bruin, directeur van Jenrick, een bemiddelingsbureau voor ICT professionals, is er geen sprake van kostenbesparing.“Het gejuich slaat nergens op, mensen houden zich voor de gek. Het lijkt alsof de kosten worden verlaagd, maar ze worden slechts onzichtbaar gemaakt”. Bij de start van de pilot in 2007, waren voor de selectie van kandidaten 14 mensen nodig. Nu is dat aantal teruggelopen naar ‘slechts’ 4 mensen, die fulltime bezig zijn met het afhandelen van reacties. Daarnaast zijn er natuurlijk ook kosten voor de support van de IT achter het systeem.

Hard skills vs. Soft skills

Een volgende punt van discussie is de manier van selecteren. Jeroen Diederik, directeur van Eliantie, gespecialiseerd in ICT detachering en recruitment: “Ik vind het marktplaatsconcept niet echt persoonlijk, en daar geven wij toch altijd wel de voorkeur aan. Het is wel zo prettig als je bij een kandidaat een motivatie kunt toevoegen, of het verhaal achter de kandidaat. Daar is via zo’n portal geen ruimte voor”. Volgens Sebastiaan Jonkeren van het UWV hanteren zij voor de selectie van kandidaten een vaste werkwijze. De eerste selectie wordt enkel gedaan op basis van harde eisen, ofwel de hard skills. Aanbieders geven in hun aanbieding aan of ze wel of niet voldoen aan de gestelde eisen. Op basis daarvan ontstaat er een scoringspercentage. Vervolgens wordt er een grove selectie gemaakt uit de aanbiedingen met de hoogste scores. De 5 goedkoopste aanbiedingen worden vervolgens aan de klant voorgelegd. Deze moet de CV’s zelf verder beoordelen op de zachte eisen, ofwel de soft skills.

Volgens Jaap Schraveling van de Nyenrode Business Universiteit, wordt aan deze selectie veel te weinig waarde gehecht: “Inkopers kijken teveel naar geld. Daarbij verliezen ze de kwaliteit uit het oog. De goedkoopste, die nemen we! Zo ga je toch niet met mensen om? Juist soft skills, zoals een persoonlijke klik, zijn erg belangrijk, dit voorkomt een hoop onvrede achteraf”. Annelies Niesert, hoofd Inkoop UWV, geeft aan dat de prijs een factor van belang is, maar dat de kwaliteit als eerste komt. UWV geeft zelf in haar nieuwsbrief van juli aan, dat 65% van de CV’s feitelijke onjuistheden bevat. Het is dan wel frappant dat de eerste selectie puur en alleen op basis van een CV plaatsvindt. Bij het selectieproces wordt op de eerste plaats dan misschien niet zoveel waarde aan kwaliteit gehecht, aan het milieu heeft UWV dan weer wel gedacht. Bij de criteria kan men echter wel vraagtekens zetten. Mensen die met het OV of de fiets komen krijgen automatisch al 5% toegekend. Volgens Jonkeren heeft een persoon die 2,5 uur met de trein moet reizen de voorkeur, boven een persoon die binnen 10 minuten met de scooter op zijn werk is.

Juridisch niet waterdicht

Verder verschillen de meningen sterk of UWV marktplaats überhaupt wel aan de Europese aanbestedingsregels voldoet. Het uitgangspunt van de EU aanbestedingsregels is dat elke aanbieder in de hele EU een eerlijke kans heeft om een opdracht te verwerven. Daarbij zijn er drie speerpunten: objectiviteit, transparantie en non-discriminatie. Volgens Robert Gritter is non-discriminatie juist het punt waarop UWV marktplaats niet volledig voldoet. "Ik vraag me sterk af, of UWV marktplaats wel voldoet aan de EU aanbestedingsregels. We hebben niet allemaal gelijke kansen. ZZP'ers of kandidaten die op de eigen loonlijst staan krijgen automatisch 5%. Nu bemiddelen wij voor ZZP'ers, deze zijn dus niet bij ons in dienst. Hoe zeer wij ook onze best doen, wij kunnen slechts een maximale score van 95% halen. Het is maar de vraag wie de eerste rechtszaak begint".

Verschillende partijen hebben interesse in het marktplaatsconcept, of zijn al een pilot begonnen. Ondertussen hebben anderen zoals het RDW en Flexchange, een overheids-arbeidsintermediair, besloten de pilot met UWV marktplaats niet voort te zetten. Alex-Jan de Jong, oud directeur van Flexchange en directeur Vendormatch, een advies bureau op het gebied van inkoop: "Naar wat ik gehoord heb, twijfelden de ministeries waar Flexchange voor werkte, of het huidige concept wel rechtmatig is. Er is daarom besloten het concept niet op deze manier voort te zetten".

UWV Marktplaats: toekomstproof?

Op dit moment hebben we te maken met een kopersmarkt, er is meer dan genoeg aanbod in tijdelijk personeel. De marktplaats speelt hier op in, maar hoe werkt het als de markt zich omdraait? Daarbij komt dat in de toekomst de vraag naar externen flink zal groeien. In Automatiseringsgids van 11 juni jl. wordt er gesproken over het verlies van 30.000 IT banen in 2020 door trends als cloud computing. Bedrijven als IBM willen in 2017 het bestand van bijna 400.000 werknemers terugbrengen naar 100.000. Het werk willen zij grotendeels laten doen door ZZP’ers. Waar vindt men dan de juiste mensen, als er niet voldoende aanbod is?

Ook in de huidige situatie stellen specialisten hun vraagtekens bij het concept. Rik Stumpel van de Business Development Group (BDG), houdt zich bezig met een onderzoek naar de toepassingsmogelijkheden van het marktplaatsconcept. Volgens hem zijn deze, zoals we ze nu in de markt zien, nog weinig volwassen. "Het verdient aanbeveling zorgvuldig de aspecten van kwaliteit, het betrekken van HR, transparantie en toenemende schaarse mee te nemen bij de keuze voor, en richting van, het marktplaatsconcept". Alex-Jan de Jong: "De manier waarop UWV marktplaats nu werkt rommelt aan alle kanten. Het idee is echter wel goed, maar aan de uitwerking moet nog het één en ander veranderd worden". Voor sommige opdrachten kan de marktplaats misschien wel weer werken. Robert Gritter: "Voor minder zware functies zoals systeembeheer of kortere opdrachten kan het best werken. Maar wordt er bijvoorbeeld gevraagd naar een projectleider, die een belangrijk project moet leiden, dan is de persoonlijke match door een recruiter cruciaal. Het slagen van het project staat immers op het spel".

Volgens Annelies Niesert, komt het idee van de marktplaats niet zozeer voort uit innovatiedrang, maar om de controle over het inkoopproces weer terug te winnen. UWV Marktplaats is echter wel gelanceerd als innovatief inkoopmodel. Er werd gesproken over direct zaken kunnen doen met de aanbieder, en zo de dure mantelcontracten te omzeilen. Zoals Niesert stelt: “Vroeger ging het meer via-via, met extra marges. Nu hebben we een rechtstreekse methodiek”. Voor dit concept heeft UWV zelfs een ‘Operational Excellence Award’ uitgereikt gekregen, tijdens de Dutch Sourcing Awards. De jury was van mening dat andere bedrijven hier ook van kunnen leren.

Award of niet, in de praktijk is het een ander verhaal. UWV marktplaats is oorspronkelijk bedoeld om de preferred suppliers te vervangen. Inmiddels heeft UWV zelf de conclusie getrokken dat dit niet werkt en zijn over gegaan naar plan B. De preferred supplier heeft als eerste de voorkeur, kan deze niet leveren dan komt de vacature op marktplaats te staan. Heel spijtig voor de freelancer, die volgens marktplaats: "Direct zou kunnen concurreren met een multinational". Het 'via-via' werken heeft uiteindelijk weer de voorkeur. Marktplaats is dan slechts een tweede keus, en neemt de plaats van geautomatiseerde broker in.

Het is de vraag of de klant dan niet beter af is bij een echte broker?